De geschiedenis en tradities van Saksen zijn terug te vinden in diverse historische steden, waarvan Dresden en Leipzig de bekendste zijn. Sinds kort maakt het stadje Grimma deel uit van een samenwerking tussen 16 Saksische steden. Deze samenwerking bestaat uit: hoofdstad Dresden, Annaberg-Buchholz, Bautzen, Chemnitz, Freiberg, Görlitz, Grimma, Kamenz, Leipzig, Meissen, Pirna, Plauen, Radebeul, Torgau, Zittau en Zwickau. In de nieuwe publicatie ‘Stadse Genoegens’ worden ze alle 16 voorgesteld.
Grimma heeft een historie van onderwijs en adel. Het ligt aan de rivier de Mulde, een bosrijk gebied met veel kastelen. Het stadje werd zwaar getroffen door de rivieroverstromingen in 2002. Haar historische stadsbrug verdween met het wassende water. Sindsdien is er veel gerestaureerd en het middeleeuwse karakter van Grimma herleeft in volle glorie. Vooral het stadhuis aan de markt is een publiekstrekker. Vlakbij Grimma ligt ook het plaatsje Colditz, met het gelijknamige kasteel. Hier zaten in WOII vluchtgevaarlijke Nederlandse officieren gevangen, waarvan velen een uitbraakpoging waagden. Het kasteel is nu open voor bezoek.
Elke stad heeft een opvallend kenmerk. Zo is Dresden (Florence aan de Elbe) de stad van de levensvreugde, Leipzig de stad van de vrijheid (hier begon de ‘Wende’ in 1989), Radebeul de wijnstad, Meissen de porseleinstad, Freiberg de zilverstad, Torgau de stad van de reformatie en Zwickau de autostad. Naast de geschiedenis is in het boekje per stad een overzicht te vinden van de meest aansprekende toeristische bezienswaardigheden.
Beroemde Saksen
Ook worden in het boekje een aantal bekende ‘Saksen’ voorgesteld. Bijvoorbeeld keurvorst August de Sterke en zijn vele relaties (met 365 nakomelingen), waarom componist Richard Wagner een ‘gezocht-persoon’ werd, hoe autopionier August Horch de basis legde voor Audi en wat Karl May inspireerde bij zijn boeken over Old Shatterhand en Winnetou.
Bijzondere lekkernijen
Daarnaast worden diverse streeklekkernijen beschreven. Een greep uit de culinaire aanraders: Bautzen mosterd, ‘Quarkkeulchen’ (aardappelschotel) uit Pirna, ‘Meissner Fummel’ (gebak), ‘Leipziger Lerche’ (marsepeintaartjes), ‘Freiberger Eierschecke’ (kaascake), ‘Priesterdunkel’ (bier) uit Zwickau of ‘Augustiner Tropfen’ likeur uit Grimma.
Thema’s
In het boekje worden diverse reisthema’s uitgediept, waarover in Saksen meer dan gemiddeld is te beleven. De thema’s zijn: bier (de Saksen zijn de grootste bierdrinkers van Duitsland), kastelen, kerstmis, componisten (Bach, Schumann, Wagner), vakmanschap (porselein, horloges), de reformatie, renaissance, adel (de Saksische vorsten behoorden tot de meest invloedrijke van Duitsland), kunst (de kunstcollecties in Saksen behoren tot de grootste van Europa), stoom en wielen (auto’s en motoren).
Kosteloos verkrijgbaar
De nieuwe brochure en/of andere toeristische informatie is aan te vragen door een briefje te sturen aan: Saksen Informatie, Postbus 276, 1740 AG Schagen, Nederland of vanuit de Nederlandse website www.saksen.info
300 jaar witte goud in Meissen
Eigenlijk wilde keurvorst August de Sterke het recept om goud te maken, maar zijn alchemist Böttger vond per ongeluk de formule voor porselein. Hierna startte in 1710 de productie van porselein in Europa in de Albrechtsburcht in Meissen. Dit jaar eert Meissen het 300-jarig jubileum met een grote tentoonstelling over het 'witte goud' in de Albrechtsburcht van 8 mei t/m 31 oktober. De bezoeker kan horen, ruiken en voelen hoe porselein werd gemaakt en vele objecten bewonderen, van grote vazen, kunstwerken tot luxe sieraden: www.der-stein-der-weissen.de Deze Saksische stad Meissen aan de Elbe organiseert diverse activiteiten in 2010, inclusief restaurants die hun gasten diners serveren op origineel Meissen porselein: www.meissen2010.de
Begin 18e eeuw gaf keurvorst August de Sterke aan de alchemist Johann Friedrich Böttger de opdracht om goud te maken. Böttger slaagde daarin niet, maar vond per ongeluk het recept voor bruine porselein in 1707 en de witte variant in 1708. De productie van het witte goud begon op 6 juni 1710 in de Albrechtsbucht in Meissen, waarmee de eerste Europese porseleinfabriek een feit was.
Tot de ontdekking in Saksen was de productie van porselein in Europa onbekend. Porseleinen objecten waren zeer populair, maar werden geïmporteerd uit China. Ook de Nederlandse VOC schepen namen in de 17e en 18e eeuw veel porselein mee uit Azië. De Saksen konden hun ontdekking niet lang geheim houden en op diverse plaatsen in Europa kwam het maken van porselein in een stroomversnelling, waaronder ook het fameuze Delfts blauwe porselein.
Nog steeds porseleinproducent van wereldfaam
De reden om de porseleinproductie in de Albrechtsburcht te starten was praktisch. Het slot stond begin 18e eeuw leeg, omdat het regerend vorstenhuis (de Wettiner familie) Meissen had verruild voor Dresden als nieuwe hoofdstad. Ruim anderhalve eeuw (van 1710 tot 1863) werd in het slot porselein vervaardigd.
Na 1863 ging de porseleinfabriek over naar een nieuwe locatie in Meissen. De Staatliche Porzellan Manufaktur Meissen ® maakt nog steeds topporselein met een wereldberoemde reputatie. De Manufaktur is geopend voor bezoekers en er worden ook creatieve workshops gegeven: www.meissen.com
Beroemde notensporen te voet of per fiets
De Bachstad Leipzig realiseert momenteel twee ‘notensporen’. Daartoe is alle reden want er is veel meer te beleven dan alleen Bach. Ook Grieg, Mahler, Mendelssohn, Schumann en Wagner drukten hun stempel in Leipzig. Het rijke muzikale verleden én heden is reden om een ‘notenspoor’ te voet en per fiets uit te zetten langs de belangrijkste muzikale bezienswaardigheden.
Het notenspoor is een meerjarig project dat tot doel heeft interessante muziekelementen zo toegankelijk mogelijk te maken. De wandelroute loopt door het stadscentrum en omvat bijvoorbeeld het Neues Gewandhaus (concertgebouw), de opera, het Bachmuseum, Thomaskerk, Nicolaikerk, woonhuizen van Mendelssohn en Schumann, maar ook het beroemde café ‘Zum Arabischen Coffe Baum’ (een plek waar de culturele elite van de stad kwam en komt). Het notenspoor per fiets komt ook door de buitenwijken en omvat, onder andere, ook het Schillerhuis en Mahlerhuis. Info: www.notenspur-leipzig.de
200 jaar Mendelssohn fesitval
Natuurlijk is er meer dan de voetsporen van beroemde componisten. Zowel in de muziekstad Leipzig, cultuurmetropool Dresden als andere plaatsen in Saksen vinden het jaar rond tientallen grote muziekfestivals plaats. Van klassieke muziek, jazz tot popfestivals. Leipzig heeft bijvoorbeeld jaarlijks een Bachfeest (11-21 juni) en het Mendelssohn muziekfestival tussen 21 augustus en 19 september. Dit jaar extra groot vanwege de 200e geboortedag van deze componist. Info: www.mendelssohn-2009.com
Muziekbrochure Saksen
Ook kent het gebied een lange traditie in de productie van muziekinstrumenten en bezoekers zijn welkom om een kijkje te nemen. De omgeving van Klingental in het Vogtland is beroemd om zijn blaasinstrumenten (de trompet van voormalig president Clinton kwam er vandaan).
Voor muziekliefhebbers is de deelstaat Saksen een el dorado. Het verkeersbureau speelt bezoekers in de kaart met de grote duitstalige brochure ‘Musiklandschaft Sachsen’. Deze brochure is, samen met andere reisinformatie over de deelstaat, op te vragen via de Nederlandstalige website www.saksen.info
Revival tophorloges uit Glashütte
‘Tijd is overal hetzelfde, maar niet altijd zo aantrekkelijk als hier’ is het motto van Glashütte. In dit Saksische bergplaatsje (vlakbij Dresden) zitten de makers van luxe mechanische horloges bij elkaar. De grootste, ‘Glashütte Original’, maakt exemplaren tot wel 200.000 euro. Glashütte is in horlogeland een beschermde herkomstbenaming met een wereldberoemde klank. Van Dubai tot New York liggen de meesterwerken bij topjuweliers. Een kijkje in de keuken is mogelijk, want diverse bedrijven zijn geopend voor bezoekers. De rijke historie is nu ook te zien in het recent geopende Deutsches Uhrwerkenmuseum. Neem de tijd voor het precisiewerk in Glashütte.
Al 160 jaar worden Glashütte mechanische uurwerken gemaakt. In de DDR periode raakte deze bedrijfstak in verval, maar momenteel is een ware revival gaande. Sinds 1990 zijn nieuwe initiatieven van start gegaan in dit episch centrum van de Duitse horloge-industrie. Er zijn 9 horlogeproducenten actief, waaronder Glashütte Original, A. Lange & Söhne, Nomos en Union. Vorige maand werd de komst van een 10e merk aangekondigd: Moritz Grossmann. Een horloge mag pas ‘Glashütte’ als herkomstbenaming dragen als tenminste 50% van de productiewaarde in deze stad is uitgevoerd. De meeste merken zitten daar ruim boven.
In 2008 werd het nieuwe Deutsches Uhrenmuseum gevestigd in de voormalige horlogevakschool. In het monumentale gebouw wordt met moderne presentatietechnieken niet alleen een beeld geschetst van de geschiedenis, maar ook van de technieken die een mechanisch uurwerk tot op de dag van vandaag zo speciaal maken. www.uhrenmuseum-glashuette.com
Bezoek horlogeproducent
Het maken van een mechanische horloge is een ongelooflijk precisiewerk. Er wordt gewerkt op de millimeter en veel bewerkingen zijn alleen mogelijk achter een microscoop. Ook het gereedschap past bij deze miniaturisering. Diverse bedrijven gegeven rondleidingen, waaronder Glashütte Original (dochter van het Zwitserse Swatch). De tour voert de bezoeker langs alle productiestappen tot het kostbare eindresultaat. www.glashuette-original.com
Bewogen geschiedenis
In het bergland van Saksen werd eeuwenlang erts gewonnen, met name zilver. Rond 1800 raakten de mijnen uitgeput en ging de bevolking op zoek naar een nieuwe broodwinning. De Saksische vorsten steunden de economische omschakeling en zo ontstonden nieuwe bedrijfstakken. In Glashütte streken uurwerkmakers neer, die de basis vormden voor een clustering van horlogebedrijven die design en luxe kenmerkten.
Tijdens WOII werden ook horloges voor luchtmachtpiloten gemaakt. Dit was aanleiding voor het communistische regime om diverse bedrijven in 1946 te nationaliseren. Enkele jaren laten volgden ook de horlogemakers die geen militaire horloges hadden geleverd om op te gaan in het staatsbedrijf GUB. Dat produceerde enorme aantallen van eenvoudige kwaliteit, gericht op de massa. Bij de hereniging van Duitsland in 1990 werd GUB voor overname aangeboden. Er was voldoende belangstelling, want de magische klank van Glashütte was niet vervlogen. Sindsdien is het vervaardigen van horloges in een stroomversnelling gekomen. De tijd tikt weer als vanouds in Glashütte.
